ΚΑΤΑΠΛΗΞΙΑ (SOCK) – Χρύσα Ι. Στάθη

ΚΑΤΑΠΛΗΞΙΑ (SOCK)

7.1 Ορισμός και αίτια

     Καταπληξία είναι το παθολογικό σύνδρομο κατά το οποίο μειώνεται απότομα ο κυκλοφορών όγκος αίματος και κατά συνέπεια η περιφερική αιμάτωση των ιστών που οδηγεί σε σοβαρό πρόβλημα στο μεταβολισμό των κυττάρων και στο θάνατο αυτών. Ουσιαστικά μειώνεται το οξυγόνο που φθάνει στους ιστούς λόγω της απότομης συνήθως ελάττωσης της κυκλοφορίας του αίματος. Η κυκλοφορία του αίματος ελαττώνεται όχι μόνο εξ’αιτίας της απώλειας του αίματος, αλλά και λόγω του ότι το υπάρχον αίμα δεν μπορεί να κυκλοφορήσει λόγω βλάβης της καρδιάς, λόγω μεγάλης απώλειας υγρών (π.χ στην αφυδάτωση ή στα κατάγματα), λόγω μεγάλης αγγειοδιαστολής κ.α.
     Υπάρχουν αρκετά είδη shock (καταπληξίας) ανάλογα με το αίτιο που το προκαλεί:

  • Καρδιογενές: οφείλεται σε καρδιακές βλάβες που ελαττώνουν την καρδιακή λειτουργία όπως έμφραγμα μυοκαρδίου, αρρυθμία, περικαρδίτιδα, πνευμονική εμβολή, τραυματισμό της καρδιάς και πνευμοθώρακα.
  • Ολιγαιμικό: οφείλεται σε μεγάλη απώλεια αίματος (σε εσωτερικές ή εξωτερικές αιμορραγίες) ή σε μεγάλη απώλεια πλάσματος και υγρών όπως για παράδειγμα στα εγκαύματα.
  • Σηπτικό: οφείλεται σε μεγάλη διάδοση μιας λοίμωξης στον οργανισμό και σε εκσεσημασμένες βλάβες σε διάφορα όργανα, υπάρχει επίσης μεγάλος αριθμός τοξινών που κυκλοφορούν και όλα αυτά οδηγούν σε αύξηση της διαπερατότητας των αγγείων, διαφυγή αίματος στο διάμεσο χώρο και ελάττωση του κυκλοφορούντος όγκου αίματος.
  • Αναφυλακτικό: οφείλεται σε αλλεργική αντίδραση σε κάποιον αλλεργιογόνο παράγοντα (τσιμπήματα εντόμων, φάρμακα, τροφές, κ.α) όπου και πάλι λόγω της επίδρασης της ισταμίνης και άλλων ουσιών έχουμε αγγειοδιαστολή και αυξημένη διαπερατότητα των αγγείων.
  • Τοξικό: οφείλεται στην τοξική δράση διαφόρων ουσιών όπως δηλητήρια.
  • Νευρογενές: οφείλεται σε έντονο πόνο, σε βαθιά ολική αναισθησία, σε ραχιαία αναισθησία, σε κακώσεις της σπονδυλικής στήλης ή σε κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και τέλος σε ψυχογενή αίτια. Χαρακτηριστικό είναι ότι χάνει ο οργανισμός τη δυνατότητα να ελέγξει τον τόνο των αγγείων.

7.2 Κλινική εικόνα.
     Η κλινική εικόνα της καταπληξίας περιλαμβάνει τα εξής:

  • Αίσθημα αδυναμίας
  • Χαμηλή αρτηριακή πίεση
  • Νηματοειδή σφυγμό.
  • Βραδυκαρδία.
  • Δέρμα ωχρό, υγρό και κολλώδες.
  • Απλανείς οφθαλμοί.
  • Επιπόλαια αναπνοή.
  • Ολιγουρία.
  • Ναυτία και έμετο.
  • Υποθερμία (εκτός από το σηπτικό shock όπου η θερμοκρασία του δέρματος θα είναι υψηλή).
  • Μειωμένες πνευματικές λειτουργίες ή κώμα.

     Η αντιμετώπιση της κατπληξίας είναι ανάλογη με το αίτιο που την προκάλεσε. Σε κάθε περίπτωση είναι μία απειλητική για τη ζωή κατάσταση που πρέπει να αναγνωρίζεται άμεσα.

Στάθη Χρύσα
Γενικός Ιατρός

Share
Share
Translate »