Αγχος και Υγεία – Χρύσα Ι. Στάθη

Αγχος και Υγεία

      Με τη λέξη άγχος περιγράφουμε τη συναισθηματική εκείνη κατάσταση που ορίζεται σαν: «δυσάρεστο αίσθημα προσμονής» ή σαν «φόβο χωρίς αντικείμενο», ή σαν «δυσάρεστο αίσθημα ασαφούς και απροσδιόριστου κινδύνου»
   Το άγχος είναι ένα φυσιολογικό στοιχείο της ύπαρξης μας, απαραίτητο ως ένα βαθμό, ενώ υπάρχουν πολλοί μηχανισμοί που μας βοηθούν να ανταπεξερχόμαστε στις επιδράσεις του. Ο άνθρωπος αισθάνεται άγχος όταν αντιλαμβάνεται την ύπαρξη μιας ανισορροπίας ανάμεσα στις απαιτήσεις που πρέπει να ικανοποιήσει και τους πόρους που διαθέτει για να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις αυτές.
   Σε ήπια μορφή, το άγχος μπορεί να βοηθήσει ένα άτομο γιατί αυξάνει την ετοιμότητα του για δράση και αντίδραση, δηλαδή αν κυμαίνεται σε σωστά επίπεδα μας βοηθάει να αντιμετωπίσουμε απαιτητικές για τη ζωή μας καταστάσεις στο σωστό χρόνο και με το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Αυτό είναι το λεγόμενο «δημιουργικό» άγχος.
   Όταν το άγχος παύει να είναι δημιουργικό, τότε παρόλο που είναι ψυχολογικό, επηρεάζει και τη σωματική υγεία των ανθρώπων.
Συμπτώματα του άγχους
Το άγχος εκδηλώνεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε άνθρωπο. Δια μέσου ορμονών που εκκρίνονται, επηρεάζεται η συμπεριφορά μας, το συναίσθημα, οι γνωστικές και οι σωματικές μας λειτουργίες.
Μερικά από τα συμπτώματα του άγχους είναι τα ακόλουθα, τα οποία μπορεί να εμφανίζονται μονά τους ή σε συνδυασμούς.

Σωματικά συμπτώματα
● Ταχυκαρδία
● Δύσπνοια
● Πονοκέφαλος
● Ζαλάδες, ναυτία
● Δερματικές ενοχλήσεις ή βλάβες
● Αυξημένη αρτηριακή πίεση
● Αύξηση «κακής» χοληστερόλης
● Εξάψεις
● «βάρος» και πόνο στο στήθος
● Βήχα και ασθματικές καταστάσεις
● Δυσπεψία , διάρροια
● Υπερευαισθησία στο θόρυβο ή σε μυρωδιές
● Μειωμένη σεξουαλική διάθεση
● Διαταραχές του ύπνου(π.χ αυπνία)
● Διάφορες σωματικές ενοχλήσεις χωρίς οργανική αιτία ( πόνοι στον αυχένα, στη πλάτη, στην κοιλιά κτλ.)

Ψυχολογικά συμπτώματα
● αίσθημα συνεχούς ανησυχίας
● υπερδιέγερση
● αίσθημα εξάντλησης και κούρασης
● αρνητική διάθεση
● ευερεθιστικότητα
● αρνητικές σκέψεις

Το υπερβολικό άγχος δρα αρνητικά και στο γνωστικό τομέα και το άτομο που το βιώνει χαρακτηρίζεται από:
● υπερεκτίμηση του κινδύνου
● υποτίμηση των ατομικών ικανοτήτων και της εξωτερικής βοήθειας
● καταστροφοποίηση
● δυσκολίες συγκέντρωσης
● δυσκολίες μάθησης
● μείωση της αποδοτικότητάς του

Συμπτώματα στο επίπεδο της συμπεριφοράς
● αποφυγή του αγχογόνου ερεθίσματος ή της κατάστασης που βιώνει το άτομο ως απειλή
● επιθετικότητα
● υπερβολική κατανάλωση τροφής ή το αντίθετο
● αυξημένη κατανάλωση τοξικών ουσιών. Καταστάσεις Αγχους

Μελετώντας τα παραπάνω συμπτώματα συμπεραίνουμε ότι το άγχος και ειδικά το χρόνιο, με διαφορετικούς μηχανισμούς μπορεί να βλάψει διάφορα συστήματα. Για παράδειγμα η αυξημένη αρτηριακή πίεση σε συνδυασμό με την αύξηση της χοληστερόλης, την υπερβολική κατανάλωση τροφής και τοξικών ουσιών, όπως αλκοόλ και τσιγάρου, επιδρούν αρνητικά στο καρδιαγγειακό μας σύστημα.

Επιπλέον οι ορμόνες του άγχους (αδρεναλίνη, νοραδρεναλίνη, κορτιζόλη κ.α), οι ουσίες δηλαδή εκείνες που εκκρίνονται όταν ο οργανισμός αντιληφθεί κίνδυνο και πυροδοτούν όλο αυτό που εμείς βιώνουμε ως άγχος, επιδρούν κατασταλτικά στο ανοσοποιητικό μας σύστημα. Αυτό συνεπάγεται ότι γινόμαστε πιο επιρρεπείς σε λοιμώξεις αλλά και σε άλλες ασθένειες.

Είναι φανερό λοιπόν ότι, όταν το άγχος παύει να είναι δημιουργικό, τότε εκτός από ενοχλητικό μπορεί να γίνει και επικίνδυνο για την υγεία μας. Συνήθως είναι δύσκολο να ανταποκριθούμε μόνοι μας στις διάφορες αγχώδεις διαταραχές. Μπορεί το άγχος να έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι του σύγχρονου τρόπου ζωής, σε καμιά περίπτωση όμως δεν πρέπει να υποτιμηθούν οι επιδράσεις του στην υγεία μας και τη λειτουργικότητα μας.

Αναφορές:The American Institute of Stress

Share
Share
Translate »